تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - معماری و مسکن میبد


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:جمعه 6 مرداد 1391-10:52 ب.ظ

معماری و مسکن میبد

معماری و مسكن

1- انواع سقف : درمعماری سنتی سقف  انواع متعددی داشت كه درهربخش ازساختمان ازنوع خاصی سقف استفاده می شد،

1-1- ضربی  : مثلاً سقف اتاق ،راهرو و صفه و تالار ضربی بود،

  2-1-فیلپوش سقف طویله و مطبخ كه فضای مربع شكل داشت بود،كه باچیدن گوشواره هائی به دایره تبدیل می كردند و سقف را گرد می پوشیدند

3-1- ازسبك طاسكی در پوشش  سقف صفه و طنبی استفاده می شد ،برای پوشیدن این نوع سقف اول فضا را به چند قسمت مساوی تقسیم كرده سپس دراین فاصله ها تبیزه می زدند و بین تبیزه ها را با چپیله ( خشت هارا سر به سر هم می گذاشتند)   می پوشیدند.

4-1- شكم دریده : برای پوشیدن سقف تالارهایی كه      دهانه ی عریض داشت و دارای دهانه یا ورودی متقاطع بود،از این سبك  استفاده می شد،یرای پوشیدن این نوع سقف، فضا را به چندقسمت مثلث شكل تقسیم می كردند،بعدبین این فضاهارا باهمان سبك ضربی گوشوار مانند می پوشیدند             

5-1-  كوره پوش  : یا“تاسك پوش“سقف گنبدی بود که خیز بسیار كمی داشت.

6-1- رومی پوش در مواردی به كار می رفت كه بنا پشت بند محكم نداشت،دراین نوع سقف از روی پی رگ چین می کنند          و در هررگ یك سانتیمتر خشت را جلو می دهند تا در وسط به هم برسند

7-1- هشتی پوش : این نوع سقف مخصوص فضاهای هشت یا چهارگوشی بود که معمولاً در بالای آن كلاه فرنگی ساخته می شد ،برای پوشیدن آن اول چهار گوشه و بعد وسط را می پوشاندند، هر 8 ضلع باید یك اندازه باشد،

 8-1- كلاه شیطونی :  برای پوشیدن سقف گنبد آب انبار  استفاده می شد كه خیز آن زیاد بود،تا بلند و خنك باشد ،در   یخچال ها هم از این نوع سقف منتها با خیز بیشتر استفاده    می کرد ند .

2-كنوشكنی ( : ( konu šekani برای صاف كردن شیب    سقف های ضربی در پشت بام بخصوص در مورد راهرو و اتاق  كنو می شكستند به این ترتیب كه یا ازكف شیب  دیواره های تیغه ای متعددی با فاصله كم  ساخته و روی آن را باچپیله (پوشش باعرض خشت)می پوشاندند ،یا بااستفاده از فضای پشت پاكار دیوار یك خشتی بالا آورده روی آن را با سقف ضربی می پوشاندند

3-انواع اتاق :در معماری سنتی اتاق ها دو دری ، سه دری و 5 دری است ،ابعاد آنها نیز با مقیاس كامل انسانی هم خوانی داشت ،برای  ورود به آن از درهایی كه در فضای آزادقرار داشت استفاده نمی كردند،بلكه ورودی هراتاق درداخل راهرویی قرار داشت كه دركنار هر اتاق ساخته شده بود در هر اتاق نیز پستویی همراه با دولابی یا گنجه های عمیق دردار می ساختند ، كه محل نگهداری رختخواب و سایر وسایل بود. درخانه های زرتشتی ساز معروف به چهارصفه یا“گوری“ (gowri) ورودی اتاق ها داخل صفه یا پسكمpeskam)  ( قرار داشت ،زرتشتی ها معمولاً یك اتاق را با عنوان " اتاق پوكیزه" برای برگزاری مراسم گاهنبار و یاد واره ی مردگان اختصاص    می دهند

4-بادگیر: بادگیر یك عنصر جدانشدنی از پیكره ی  خانه های میبد است، و بی اغراق خانه ای نیست كه بادگیر نداشته باشد، حتی اگر از نوع فقیرانه و گاه نیم ساخته اش  باشد، بادگیرهای میبد یك طرفه و رو به شمال ساخته می شود، زیرا مناسب ترین باد از این جانب می وزد، ساختار آن  مستطیل است  تعداد شبكه ها ی بادگیر حتما باید فرد باشدو هر بادگیر از 3  تا 7 شبكه دارد بادگیرهایی كه تعداد روزنه های آن بیش از این  به نظر می رسد،معمولاً بادگیرهای “هم پهلو“است كه یكی از آنها متعلق به همسایه است

5-آب نما ها و تأسیسات آبی مساكن سنتی:

1-5-حوضخانه: یكی از پدیده های جالب معماری حاشیه كویر حوضخانه است كه در مسیر قنات های روگذر دائمی ساخته می شود، حوضخانه یك فضای شش ضلعی با سقف فیلپوش است كه دربالای آن كلاه فرنگی قرار دارد، در زیر كلاه فرنگی حوضی بافواره به شكل ستاره ی پنج پر یا اشكال غیر هندسی دیگرساخته می شود. در اطراف حوضخانه نیز حد اقل یك یا دو ایوان به طول و عرض  3 × 2 برای نشستن  ساخته شده است.

2 5-گودال باغچه: گودال باغچه با اندك اختلاف ساختاری شبیه حوضخانه دارد ، با این تفاوت كه در عمق زمین  و بدون سقف ساخته می شود ، برای ساختن آن برحسب مساحت خانه فضایی 5 × 4 متر از صحن خانه را خاك برداری می كردند تا به سطح آب برسند و مثل حوضخانه در مسیر  آب ،حوض فواره دار می ساختند. در یك یا دو طرف این محوطه ایوانی بنا می كردند و در یك یا دو سوی حوض نیز تریشه هایی احداث كرده درآن درخت سرو و صنوبر و مو ی انگور می كاشتند .وقتی این درخت ها به رشد نهایی   می رسید ، تازه با صحن خانه هم طراز می شد، و به خانه چشم انداز زیبایی می داد.

6-قفل و بست: برای بست و بنددر خانه دو نوع قفل سنتی و چوبی به كار می بردند

1-6-تژه ی رومی (težža-e rumi) این قفل عبارت از كلون چوبی محكمی است كه داخل بدنه ی قفل واقعی  می گردد بدنه قفل باگل میخ های بزرگ آهنی دست ساخت پشت لنگه در سمت راست،و مادگی آن در روی لنگه در دیگر نصب شده است،برای باز و بست كردن قفل ،كلید از طریق روزنه ای كه در روی در قرار دارد وارد قفل شده و با هر بار چرخاندن كلید یك دندانه زبانه به جلو یا عقب حركت كرده قفل را باز و بست  می كند.

2-6-تژه باغی (težža): نوعی قفل چوبی است به شكل مكعب مستطیل كه زبانه آج داری در داخل آن تعبیه شده است وقتی آن را از جای خود بیرون بكشند، استوانه های چوبی كوچكی به نام “اسبرجه“ كه در حفره های قسمت فوقانی بدنه قرار دارد ،داخل آج ها می افتد و از  بازگشت زبانه جلوگیری می كند كاربرد"تژه" برای بستن درباغ است كه معمولاً یك لته ای است، آن را درحفره ای در داخل دیوار به نام "كلیدون" جاسازی می كنند و با كلید مخصوص زبانه آن را بیرون می دهند ، زبانه پشت در قرار گرفته و در بسته می شود ، برای بازشدن در باید با كلید “اسبرجه ها “را بالا داده زبانه را به عقب بكشند.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر