تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - دنباله پوشاک میبد


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:پنجشنبه 8 تیر 1391-10:15 ب.ظ

دنباله پوشاک میبد

ج-پوشاك زنان زرتشتی

1-كلاه: كوچك و سه گوش از جنس زری ، مخمل یا ابریشمی است كه دو گوشه آن را در پشت سر با قیطان به هم می بندند ، حاشیه جلوآن نیز یراق دوزی شده است  روی كلاه معمولا روسری سر می كنند

2-مقنا(maqnâ) : پارچه ای مستطیل شكل حدود سه متر است كه یك سرآن را روی سرانداخته و دنباله آن را از زیرگردن به طرف دیگر سر می برند و بالای سربا سنجاق می بندند ، برای اطمینان بیشتر درپشت سر نیزسنجاق دیگری به آن می زنند.

3-لچك: كه فقط روی گوش و پیشانی را می پوشاند.

4-چارقد: پارچه مربع شكل بلندی كه دولای آن روی هم می گذارند و به صورت سه گوش مثل روسری سر می كنند، اغلب ازپارچه های كودری وچیت می دوزند

5-پرن: شامل زیرپوش و پیراهن آستین بلند ی كه تا زیر زانو می رسدو یقه آن درجلو به اندازه دو دكمه باز است و معمولا به رنگ های روشن سفید و صورتی است،در زمستان علاوه برلباس گرم چارقدی كاموائی وسه گوش می بافند و مثل شال روی شانه های خود می اندازند

6-شوال : كه تا زیر زانو است و سر پاچه های آن كش می گیرند ، بالای شلوار نیز كش دار می كنندو اغلب به رنگ های مشكی و سرمه ای است  

7-كفش : درقدیم گیوه سفید رنگ زنانه كه ظریف تر و باریك تر بود ، اكنون بیشتر دمپائی می پوشند

پوشاك مذهبی زرتشتیان

1-سدره : سدره پیراهنی است گشاد، با آستین كوتاه و بدون یقه كه از پارچه سفید درست شده و زرتشتیان آن را در زیر لباس های دیگر می پوشند،در جلو سدره از گریبان به پائین چاكی دارد كه تا سینه می رسد و در انتهای آن كیسه كوچكی قرارگرفته به نام كیسه كرفه كه به عقیده زرتشتیان مومن محل ذخیره ثواب است

2-كشتی(كستی) : بندی  باریك و بلند است كه از  72 نخ پشم     می بافند، 72 نخ را هنگام بافتن به شش قسمت كه هر یك دارای 12 نخ است تقسیم می كنند و به هم می بافند و هنگام بافتن     گره هایی به دو انتهای كشتی می دهند. كشتی بر روی سدره و به این ترتیب می بندند: سه دور باید به دور كمر بپیچد،كه در دور دوم دو گره به جلو و در دور سوم دوگره از پشت سر به كشتی می دهند

3-پنام: (panâm) : پارچه نخی سفید و مستطیل شكل با نوارهائی كه به دوگوشه آن دوخته می شد.مؤبدهای زرتشتی از آن به عنوان پوشش صورت استفاده می كردند، تا آنكه نفس آن ها آتش مقدس را آلوده نكند، به آن روبند نیز گفته می شد.

د-نشانه شناسی پوشاك:با پوشاك بخصوص پوشش سر همواره نوعی پیام نمادین همراه بوده است كه از طریق نشانه های خاص این پیام فرهنگی را القا می كردند، مثلاكلاه  هم از لحاظ نوع و هم از نظر جنس وحتی طریقه به سر گذاشتن یا بستن آن بار فرهنگی متفاوتی داشت

1-كسی كه تازه داماد بود عرقچین سفید به سر می گذاشت و شیوه به سرگذاشتن هم كج ومایل به سمت چپ سر بود

2-كلاه شاپو مخصوص اقشار مرفه بود

3-جوانان شال را به گونه ای می بستند كه یك گوشه آن مثل تاج خروس در بالای پیشانی قراربگیرد

4-افرادمسن بخشی ازگوشه انتهائی شال را آزاد در پشت سر رهامی كردند

5-شال شیر و شكری را فقط بزرگون و كسانی كه به مكه رفته بودند به سر می بستند

6-اگر عمامه كسی ازسر بر می داشتند بزرگ ترین توهین به او بود

ه-تحولات پوشاك:تقریبا بیشتر رژیم های حاكم نسبت به پوشش سرحساسیت نشان می داده اند،چنان كه:“ تغییر مكرر سربند در واقع شاخصی  از تغییر یك رژیم است“.به عنوان مثال صفویه كلاه 12 ترك به نشانه 12 امام را رواج دادند، بعد نادرشاه آن را به چهارترك به نشانه چهارخلیفه تبدیل كرد، زندیه و قاجاریه نیز هر یك مروج كلاه مخصوص به خود بودند،و سرانجام رژیم پهلوی نخست كلاهی به نام پهلوی وسپس كلاه لبه دار غربی را اجباری ساخت .و اماتغییرات سایر قسمت های پوشاك بیشتر با تغییرات اقتصادی و تأثیر پذیری  فرهنگی ارتباط دارد، مثلا در میبد "كویتی ها"(مهاجرین فصلی كه برای كار به كویت می روند)دراین زمینه نقش عمده ای داشته اند

و- زیورآلات: تادهه40 زیورها بیشتر رنگ و بوی محلی داشت رایج ترین آن ها عبارت بود از:

1-“موگیر“یا سنجاق سر كه روكش طلا داشت .

2-شانه طلا : كه جنس اصلی شانه پلاستیكی بود ولی قسمت بالای آن نقش تاج مانندی با روكش طلا داشت

3-گوشواره ( كه به انواع مختلف مثل :“پیاله زنگی “         “تخته ای“، “گل اناری “تقسیم می شد)

4- گلوبند:  رشته ای از منگوله های گلابی شكل بود كه باقلاب های كوچكی كه در دو سر رشته آن وجود داشت به گردن بسته می شد.

5-چهارده معصوم: كه سنگ سفید ظریف( عقیق) و كوچكی بود و نام چهارده معصوم (12امام وپیغمبرودخترش حضرت فاطمه) بر آن حك شده بود.

6- سه لیره : كه لیره انگلیسی با بند طلا بود

7-ایاره: كه باریك و گاهی نقش دار و از جنس طلا بود

ز-آرایش: رایج ترین ماده آرایش سنتی  سرمه بود كه  برای تهیه آن مغز فندق یا بادام و گردو را درآتش می سوزاندند دود زیادی از آن بلند می شد، یك بشقاب چینی بالای آ ن نگه    می داشتند،دوده ای كه به آن می چسبید،همان سرمه بودكه جمع آوری می كردند.حنا نیز هم برای ثواب و هم برای زینت می بستند،شیوه بستن آن هم در اقشار و سنین مختلف متفاوت بود،“بزرگون“ یك خط دور تا دور كف پا  و ناخن های دست و پا را حنا می بستند، و یك خال كوچك دركف دست   می گذاشتند،اما قشر“ رعیت“ همه كف دست و پا و حتی انگشتان را حنا می بست.پیرمردان این قشر نیز به همه دست وریش خودحنا می بستند . برای آرایش مو نیز سبك خاصی داشتند: دختران موهای خود را در پشت سرجمع كرده در چند رشته ظریف می بافتند، زنان شوهردار در جلوی سر فرق بازكرده موهای خود را به دوشاخه مساوی تقسیم می کردند  و درطرفین  صورت پائین می آوردندكه به آن زلف می گفتند  زلف را با موگیرهای طلا زینت می دادند .

نظافت وحمام كردن نیزآداب خاصی داشت ،گاه بخصوص در مورد زنان با تشریفات زیادی همراه بود،درحالی كه وسایل حمام مردان محدود به یك بقچه محتوی لنگ و لیف و كیسه و صابون ،سنگ پا و حوله می شد، وسایل حمام زنان به ده ها نوع ظرف و وسیله می رسیدكه برخی از آن ها به شرح زیر است :

1-سینی زیرپا (زیركون) : سینی مسی لب كنگره ای بود یالبه برگشته صاف داشت ، كه روی زمین بر می گرداندند و روی آن می نشستند

2-سه پایه: صفحه مشبك مسی كه روی سه پایه ازجنس خود رتعبیه شده بود،ظرف طلا و صابون و كیسه و لیف روی آن می گذاشتند

 3-سنگ حنا: سنگی ازجنس مرمر كه مستطیل شكل  بود دارای دو پایه از جنس خود بود، زن ها كف پا را حنا می بستند و پاها را روی سنگ قرار می دادندتاحنارنگ بگیرد

 4-تشت حنا ، تشت كوچكی كه لبه برگشته كنگره دار داشت

 5-گلدون(گلدان )(geldân) ظرف مسی كوچكی شبیه دیك بود كه در داشت و گِل مخصوصی به نام گل شیرازی كه ماده خوشبو كننده ای بود درآن می ریختند

 6- نمكدان: ظرف مسی مخروطی شكل و در دار بود كه نمك در آن می ریختند و به حمام می بردند تا به پا بزنند

7-تشت یاتاس در اندازه های بزرگ وكوچك ، كه بزرگ آن تاس و یراقدون نام داشت و برای حمام های ویژه مثل زایمان و عروسی بود

8-پیش لنگ: پیش لنگ پارچه ای بود كه دختران به خود می بستند از جنس“شله“بود كه حتما باید گلدوزی داشته باشد، جلو روی سینه یك یا دوگل می انداختند، و لبه های آن را چین می دادند، دختران بایدپیش لنگ را به نحوی می بستند كه سینه اشان را بپوشاند، چون سینه دختر را حتی زنان نباید می دیدند.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر