تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - چکیده ی دفتر چهارم "چهل گفتار درمردم شناسی میبد " (5)


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:جمعه 3 مرداد 1393-10:24 ب.ظ

چکیده ی دفتر چهارم "چهل گفتار درمردم شناسی میبد " (5)

6- نبات پزی . یكی دیگر از تولیدات كارگاه های قندسازی تهیه ی نبات بود كه برای پخت آن اول باید چاشنی نبات را می پختند  . چاشنی شیره  ای با غلظت زیادتر بود كه از شكر نرم یا به اصطلاح "گرد"می پختند . غلظت چاشنی نبات باید به حدی باشد  كه وقتی آن را با دو انگشت می گیرند  و انگشت ها را ازهم باز می كنند ، چاشنی به 7 تا 8 رشته نخ  شبیه نخ قرقره تقسیم شود كه نه بلند باشد و نه ملایم .

انواع نبات : نبات از لحاظ رنگ به دو نوع زرد و سفید تقسیم می شود. برای تهیه ی نبات سفید یا از شكر خوب می پزند كه نبات آن به خودی خود سفید است ، یا برای سفید شدن به آن جوهر قند می زنند ،  برای تهیه نبات نیاز به قالب نیست ، به همین دلیل نبات از لحاظ شكل هم متنوع  به نام های نبات پرده ،كاسه ی نبات وشاخ نبات  است .

نبات پرده وكاسه نبات : برای تهیه ی آن شیره ی نبات را در سینی های دیواره دار كه لبه ی آن 5 سانتیمتر بلندی و30 كیلو ظرفیت داشت می ریختند. بعد از سرد شدن روی آن پرده ای به قطر یك انگشت می بست كه زیر آن شیره و زیر شیره "نبات كاسه" بود ، بعد از سه روز پرده را سوراخ  می كردند ، شیره زیرآن بیرون  می آمد ، آن را به همین حال رها می كردند ، تاپرده كاملاً خشك شود، سپس پرده را از روی آن جمع می كردند و قسمت زیر آن كه كاسه نبات یا نبات معمولی بود .بیرون می آوردند ،  پرده نبات مرغوب ترین نوع نبات بود .

شاخ نبات : كه برای تهیه ی آن از پاتیل های كوچك استفاده می كردند . برای این منظور اول داخل پاتیل را با مقداری روغن ارده چرب می كردند ، و صدگرم خمیر دركف آن می ریختند و دور تا دورخمیر سیفال های (ساقه بوته گندم) گندم فرو می بردند ، سپس چاشنی نبات را در پاتیل می ریختند ، بلورهای نبات به   سیفال ها می چسبید و در قسمت رو نباتی شبیه شاخه ی درخت به نام" شاخ نبات" ساخته  می شد كه یكی از اقلام خوانچه عروس بود .

7- صابون پزی : مواد اولیه ی صابون سازی  پیه و استخوان است. استخوان را اول خردكرده درپاتیل جدا می پختند و روغن آن را می گرفتند و در پاتیل اصلی با پیه مخلوط می كردند. امروزه فقط از پیه و روغن فاسد صابون می پزند و از استخوان استفاده نمی كنند .روغن گوسفند نیز مناسب نیست زیرا پیه كه ماده ی اصلی صابون پزی است روغن را به خود نمی گیرد ؛ ا­لبته شهله و دنبه ی گوسفند قابل استفاده است . درصابون پزی سنتی تیزاب را خودشان تهیه می كردند  ، برای تهیه ی تیزاب ، از ماده ای به نام "كریو"(keryow) ( قلیا) استفاده می شد ، "كریو" ماده ی قلیایی بودكه در احمدآباد اردكان با سوزاندن بوته ی اشنان تهیه می شد. به شكل قلوه سنگ بود،كه آنرا كوبیده حبه می كردند ، و در بشكه ای می ریختند و با آهك مخلوط می كردند و به هم می زدند و دو روز به حال خود باقی می گذاشتند. املاح آن رسوب می كرد و آبی كه روی آن می ایستاد ، تیزاب بود ، آن را تخلیه می كردند و این بار مقداری آب شیرین روی آن می ریختند و به هم می زدند، پس از رسوب مجدد تیزاب آن را كه البته كیفیت مرحله ی اول را ندارد بر می داشتند و رسوبات آن كه"خرنه"(xarna) نام داشت و مثل گچ بود دور  می ریختند .  

 

Another product of the sugar workshops was “Nabât” for which the syrup was boiled at the first stage. The syrup was then in a higher density and viscosity made of a soft granular of the sugar powder. The viscosity of the syrup prepared for making sugar candy should be at a level that if we put fingers in the liquid and try to open the fingers, the syrup would tear out in 7-8 threads which are neither long nor short.

6-2: Different varieties of crystallized sugar candy (Nabât):

As far as the color is concerned, sugar candy is in two kinds of yellow and white. The white sugar candy is produced by boiling the sugar syrup by and mixing some sugar powder by which the produced sugar candy is naturally white. In order to have white sugar candy, workers would sometimes add some chemical additives to the sugar syrup. There is no need to pour the syrup in moulds. So the shape if formed naturally. The sugar candy produced is in different varieties of layer, bowl shaped and the branch shaped sugar candy.

6-3: Layer and bowl shaped sugar candy: in order to produce these two kinds, the sugar syrup is poured in trays with an edge of 5 cm. which have the capacity of 30 kilograms. When the syrup is cooled down, a layer of sugar candy is formed on the surface. A layer of one finger length would take form under which there is the sugar syrup in liquid and on the bottom the bowl shaped sugar candy would take form. After 3 days, the workers would make a hole on the surface layer, so the liquid syrup would exit. The sugar candy was then left as it was so the layer would dry out. Then, the surface layer was collected and the bottom layer which was a bowl shaped sugar candy was broken taken out. The surface layer of the sugar candy is the best quality “Nabât” or the sugar candy.

6-4: Branch Sugar Candy: for the time there were small cauldrons used for the branch sugar candy. For the purpose, first, some sesame oil was put on the bottom of the cauldron, then a paste was put at the bottom around which some stems of wheat were put. Then the syrup was poured in cauldron. The crystals were formed around the stems. On the surface of the syrup, a different kind of crystal would form which was used as an ornament of bride’s wedding napkin.

7-Soap Factory: the raw material for traditional soap factories were the bone and sheep suet fat. First, the bone was grinned and cooked in a cauldron separately. The fat of the bone was extracted, added and mixed to the suet fat in a different cauldron. Today soap is cooked out of oil and rotten suet fat which is the main material for soap cooking. But bone is not used in soap cooking anymore. Sheep oil is not suitable for cooking soap because the suet fat which is the main material does not absorb the oil. But a part of the suet fat called “šahla” which is the fat stuck to meat and the suet fat are suitable. In traditional factories, the nitric acid was produced locally. In order to produce nitric acid or “Tizâb” a material substance called “keryow” was used which is barilla alkali. The barilla alkali or Keryow is an alkaline substance which was produce by burning the bushes of “Eshnan” common soda plant in Ahmad Abad, a village nearby Ardakân. The ash of “Ešnân” was massed like a piece of stone which should be grinded in granular. The “Ešnân” granular powder was poured in barrel and it was mixed with lime and left aside for two days. The sediments were massed on the bottom. The water or the liquid on the sediments was the nitric acid. The nitric acid was evacuated and some water was added to it and mixed. Again some sediments gathered at the bottom. The acid was not in the first hand quality was used. The sediments like gypsum were called “Xarna” had no use and was taken away as rubbish.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


شبکه اجتماعی فیس پلاک
جمعه 5 دی 1393 03:05 ق.ظ
سلام از وبلاگتون دیدن کردیم
از شما رسما دعوت میکنیم تا در شبکه ما عضو شوید و مطالبتان را به اشتراک گذارید تا بقیه هم استفاده کنند
منتظر حضور شما دوست عزیز هستیم!

با تشکر
مدیریت شبکه اجتماعی فیس پلاک
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر