تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - دنباله ی چکیده ی دفتر چهارم


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:پنجشنبه 14 فروردین 1393-11:45 ق.ظ

دنباله ی چکیده ی دفتر چهارم

4- مازاری : در مازاری یك سنگ خوابیده ( افقی) و دیگری عمود برآن نصب می شود  كه با محوری به حیوان می بندند ، و موادی را كه می خواهند ، به پودرتبدیل كنند ، اعم از برگ حنا ، رناس یاحتی سنگ گچ  زیرسنگ می ریزند ، كه باچرخش سنگ توسط حیوان تبدیل به پودر می شود. درمیبد دو نوع مازاری وجود داشت ،  گچ سابی كه سنگ گچ و رناس كوبی كه برگ رناس را تبدیل به پودر می كرد

5- عصاری : این صنعت نیز با دو شیوه كاركرد از دانه های روغنی شیره یا روغن    می گرفت

الف- نوعی خوراكی به نام ارده ازكنجد می گرفتند ، ساختار اصلی دستگاه ارده كشی نیز مثل آسیاب  و مازاری بود ، دراین دستگاه شتر سنگ را به چرخش وا می داشت . ماده ی خام ارده كنجد است ، كه پس از جدا كردن پوست و بودادن آن در دول عصاری که روی سنگ قرارداشت می ریختند ، محور سنگ راكه عمودی بود به وسیله ی  چوب دیگری كه به طور افقی به آن بسته بودند به نواری پارچه ای كه به شانه ی شتر می افتاد ، وبا دو زنجیر درطرفین بدن حیوان به وسیله ی دیگری می بستند، وشتر با چشمان بسته ( برای اینكه شتر دچارسرگیجه نشود چشمانش رابا چشم بنده مخصوص می بستند ) حول محورسنگ می چرخید  ، باحركت شتر سنگ می چرخید ، و"دول" (dul ) پر ازكنجد كه روی آن بود می چرخید و تكان  می خورد ، كنجد داخل آن از طریق ناودانكی كه در زیر"دول "قراداشت به حفره ی سنگ هدایت     می شد  و ازآنجا به زیرسنگ  می رفت ، و تبدیل به ارده می شد

ب- روغنگری : دركارگاه روغنگری اول با آسیاب مخصوصی دانه های روغنی را دو نیمه می كردند ،  این  آسیاب ساختاری  شبیه آسیاب آبی داشت ، با این تفاوت كه نیروی محركه ی آن انسانی بود ، چرخی  شبیه چرخ چاه در اندازه ی كوچك تر با 8 پره داشت كه برای چرخاندن آن یك نفر روی سكویی كه مثل صندلی در مقابل چرخ قرارداشت  می نشست ، و دوپا را بالا می آورد ، و روی میله هایی كه حد فاصل پره ها قرارداشت ، می گذاشت ، با یك پا میله ی اول و با پای دیگر میله بعدی چرخ را پایین می آورد ، با تكرار این عمل و هر دفعه با تعویض جای پا با سرعت چرخ را به حركت در می آورد ، نیروی چرخش از طریق محور افقی  با دوچرخ دنده چوبی به محورسنگ  منتقل می شد  و د ا نه را خرد می كرد . برای تهیه ی روغن ازاین دانه ها آن را در ظرف دیگری به نام جوغن (juγan) می ریختند جوغن  ظرف مخروطی شكل چوبی  شبیه لیوان بود  كه قطر دهانه ی آن یك تا5/1متر و ارتفاع آن نیز حدود یك ونیم متر بود  جنس بدنه آن از چوب زردآلو بود كه الوارگونه بریده ولبه های آن را یكی از پشت و یكی از رو برش داده و دو به دو روی هم جفت كرده و با تسمه نوار فلزی محكم به هم بسته بودند . دركف جوغن نیز ظرف چوبی توخالی دیگری در اندازه ی یك پیت كوچك تعبیه شده بود كه  از"گرنجه"(gerenja) ( محل اتصال شاخه به تنه كه محكم ترین قسمت تنه است) تنه ی درخت ساخته شده بود تا استحكام بیشتری داشته باشد.  درداخل جوغن  تیر چوبی  قطوری به درازای دو متر قرار داشت كه یك سر آن دارای برجستگی مكعب شكل و سر دیگر آن باریك بود ؛ سر مكعب شكل تیر در داخل محفظه ی كاسه مانند جوغن و سر باریك آن به چوب  دیگری به نام دكل الصاق شده بود ، دكل نیز به دو چوبی شبیه نردبان به نام "بربنده" (barbanda) كه در طرفین بدن گاو بسته شده بود متصل بود . جوغن را تا نیمه ی بیشتر از دانه های روغنی پر می كردند ؛ مقداری آب نمك و پوسته ی پنبه دانه را به آن می افزودند دو چشم گاو را مثل شتر و به همان دلیل با چشم بندهای مخصوص می بستند  و آن را وادار به حركت حول محور جوغن می كردند ، روی تخته ی بربنده كه در پشت گاو قرار داشت  چند وزنه سنگین قرار می دادند كه موجب می شد ، دگل به طرف پایین كشیده شده بر تیر داخل جوغن فشار وارد آورد و در نهایت این فشار به دانه های روغنی داخل جوغن منتقل شده روغن آن بیرون می آمد و در فضای كاسه مانند ته جوغن جمع می شد كه در پایان كار تخلیه می كردند

 

4-Powdering Industry or “Mâzâri”: in Mâzâries a stone layer is laid down horizontally and there is second one in a position vertical to the first. The two are rolled around by animal force. The two stones grind the materials that are used in powder like Hanna leaves, madder leaves  or even gypsum stone which are put under the rolling wheels so that by rolling the stones by the animal grind the material in powder. There were two different kinds of Mâzâris in Meibod. One for milling gypsum and the other for madder leaves.

 

5- Extraction industry (Assâri): the industry in two different style would extract oil or a milky liquid out of oil seeds.

5.1- There is a oil extract out of sesame seeds called “Ardah” for which the mill was similar to the other mills and mâzâris. In the factory, a camel would run the stone mill. The raw material for “Ardah” is sesame seeds which is first grilled, cleaned, sliced and finally put in pots called “dul”s which were fastened and located on the mill stone. The stones were one horizontal and the other in vertical position. The first is laid down on the ground. One end of the vertical sector is tied to it and the other end is fastened by a ribbon called “ barbanda”. A “Barbanda is a strip of tissue in width of 20 cm and the length of 30-40  cm. fastened on the shoulder of the camel. The ‘Barbanda’ is fastened to the horizontal axis on two side of the body of the animal. Then the eyes of the animal are covered by a special cover or lid, (so that the camel does not get dizzy when turning around the mill) and the camel was forced to turn around the vertical axis of the stone. By the movements of the camel, the stone was run and the ‘dul’ which was full of sesame seeds was fastened  to the axis and was shaken  and by which some seed would pour down  gradually trough a drainage  pipe led beneath the stone . The extract called “Ardah” would come out the mill and would pour down in a pot to be emptied later.

5.2- An Oil Extraction Workshop: At first the oil seeds were broken to two halves. The mill was systematically similar to a water mill with such a difference that the power used there was the man power. There was a wheel similar to the mill wheel with 8 paddles. In order to run the mill, a person would sit on a platform in front of the wheel. He would bring his feet up and would push the rods of each paddle by force. He would move the wheel by his first foot on the paddle and the second foot on the next. He would repeat the action and by changing his feet, he would run the wheel around. His power is transferred to the axis of the stone through the horizontal axis with the two wooden teeth wheel and he would smash the seeds. In order to prepare the oil that was poured in a pot called ‘juγan’ on which there was a conic shaped wooden pot, similar to a glass and the opening of which was in a diameter of 1-1.5 meter and the height of same. The wood used was from body of an apricot tree which was cut in lumbers.  The hedge of each lumber was cut from the front. The other was from back side and arranged, joined and fastened together with metal belts. At the bottom of the ‘juyan’, there was another hollow wooden pot in the size of a small tin which was made out of a part of tree where a stem is branched out and which is usually the stiff part of the wood. This selection was made to have more stiffness. In the ‘juγan’, there was a strong wood stick in about two meters, on head of which there was a cubic shape and the other was narrow. The cubic shape head was held in the wooden pot ‘juγan’, and the narrow head was joined to a raft. The raft was joined to two other wood sticks like a ladder named “barbanda” fastened on both sides to a cow. The ‘juγan’ was semi-filled by oil seeds. Some salty water and layers of cotton seed were added. The eyes of the cow were again covered by a similar eye cover like of the camel for the same reason. The cow was forced to move round the ‘juγan’ axis. On the wood held on the back of the cow, a few weights were also put in order to pull down the rafts and put the pressure on the stick held inside the juγan. The pressure would come on the oil seeds finally which are smashed. The oil extract would come out and pour down to the bottom of the juγan and is evacuated at the end of the job.

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر