تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - سفالگری


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:شنبه 28 اردیبهشت 1392-07:01 ب.ظ

سفالگری

میبداز معدودمكان هایی است كه درسفالگری آن علاوه برخاك رس ازخاك سفید( كائولن وكوارتز) هم استفاده می شود، به همین دلیل سفالهای ساخت میبد ازكیفیت و ظرافت بالایی برخوردار است . ظروفی كه باخاك رس می سازند دراصطلاح محلی “ كواره (kevâra)“ یا“كباره“ (kebâra)  و به ظروف ساخته شده از خاك سفید كه طرح چینی دارد“ نانی“(nâni) می گویند. بهترین خاك برای سفالگری خاك قبرستان است سفالگری روندی به شرح زیردارد:

1-4-آماده سازی گل: گل رس را نباید به صورت خالص به كاربرد زیرا رنگ ظرف بعد از پختن قرمز  می شود،برای اینكه سفید شود باید گل“ شوره “یا به اصطلاح “بوغه “به آن اضافه كنند.برای آماده سازی گل، اول یك شب تا صبح آن را می خیسانند سپس با پا لگد می كنند و با دست ورز می دهند، تا هوای آن گرفته شود،سفالگران معمولاًبا همكاری یكدیگر و هربار برای نیاز دو هفته­ی خود گل را آماده می كنند. امروزه از دستگاه گل چرخ كنی هم استفاده می شود

2-4-شیوه­ ی ساخت:سفالگران برای ساخت ظروف مختلف از فن خاصی استفاده می كنند،مثلاً برای ساخت ته گلدان گل را تخته می كنند و مقداری كاه به آن می افزایند كه نتركد و برای ساخت بدنه ی آن گل را " دوآله" (duâla) یا نوار می كنند، و بالاخره برای ساختن كاسه و كوزه گل را "مسه" (mossa) (گلوله) می كنند كه با انگشت شست به آن شكل می دهند.

3-4- تراش و پرداخت: ظروف ساخته شده برحسب نوع ازیك تاسه روز در سایه داخل انبارهای ویژه كارگاه می گذارند،تا سایه خشك شود، سپس مجدداً به كارگاه می آورند آن را وارونه روی چرخ می گذارند و با كاردك مخصوص تراش می دهند،و زوائد آن را می تراشند، اگر ظرف“ نانی“ باشد،این عمل با ظرافت و دقت بیشتری همراه است ، زیرا گذشته ازحذف زوائد باید بدنه را هم با تراش دادن تا حدامكان نازكتر كنند، بعد از تراش ظرف را در آفتاب می گذارند،تا كاملاً خشك وآماده برای لعاب دادن و نقاشی شود.

4-4-انواع محصول: ظروف سفالی میبد بسیارمتنوع است و چون كوره باید از انواع ظرف پرشود هر روز وقتشان را به ساختن یك نوع ظرف اختصاص می دهند، امروزه ساختن بسیاری از انواع ظروف منسوخ شده است و از ده ها نوع كوزه­ ی نازك و ظریف میبدی فقط یكی دو نمونه ساخته می شود. بااین حال هنوز تولیدات این كارگاه ها تنوع زیادی دارد و برخی ظروف قدیمی با هدف تغییر كاربری می سازند .

5-4-لعاب: درقدیم تهیه ی لعاب به طریق سنتی انجام می شد، از سوزاندن گیاه خودروی  “اشنان“ماده ای به نام “كریو“ (keryow)(قلیا)به دست می آمدكه به نسبت مساوی با پودر سیلیس (چخماق)مخلوط می كردند و در كوره رنگ پزی می پختند،این كوره سه طبقه داشت كه ماده ی مزبوردر دوطبقه آن به میزان معینی حرارت غیرمستقیم می دید،و درطبقه ی سوم مستقیماً دربرابر حرارت آتش قرار می گرفت وكاملاً ذوب وباهم تركیب می شد، ماده ی مزبور پس از سردشدن به صورت گدازه ای كه دراصطلاح  به آن “رنگ لك“یا “لكه رنگ “می گفتندتبدیل می شد،آنرا اول بامشته می كوبیدند سپس باآسیاب دستی خرد می كردند و با پودر اكسیدآهن یاكبالت به وسیله ی“ سنگ جوهرمال“ و با اضافه كردن مقداری آب می سابیدند مایع سیاهرنگی به دست می آمد برای اینكه چسبندگی كافی داشته باشد مقداری صمغ عربی یا كتیرا و“شود“ Š ud)  ) (مایع آش مانندی است كه با آرد گندم می پزند) و برای شفافیت خاكه یا شیره ی قند یا نبات به آن اضافه می كردند. بالاخره با افزودن “توفال“( اكسید مس كه از ضایعات كارخانه ی مس است كه ایجاد رنگ فیروزه ای و درلعاب های سربی ایجاد رنگ سبز می كند) به آن لعاب دل خواه به دست می آمد.امروزه از لعاب های صنعتی استفاده می كنند..

1-5-4-شیوه لعاب زنی: ظرف “كواره“ را بعد از ساختن چند روز در سایه و مدتی در آفتاب می گذارند تا خشك شودكه رنگ را بهتر به خود جذب كند، سپس روی آن را نقاشی می كنند و لعاب می زنند اگر به لعاب  توفال نزنند رنگ آن سفید است كه پس از حرارت كوره نخودی رنگ می شود .ولی ظروف “نانی“ را اول در كوره می گذارند بیسكویت ( نیم پخته)شده بیرون می آورند،نقاشی می كنند و برای پخت نهایی مجددا دركوره می گذارند.

6-4-كوره : باید ظروف را به گونه ای دركوره بچیند كه به هم نچسبد در كوره ی “كباره“ ظرف های بزرگ را اول می گذارند و ظروف كوچك را روی سه پایه كوچكی داخل ظرف های بزرگ قرار می دهند اما ظروف “نانی“هر یك را بایدجداگانه درمحل مخصوص خود قرار داد.پختن وخالی كردن كوره هم  دقت و صبر و حوصله زیادی می طلبد.

 

4-Pottery

 

Meybod is one of the places which besides clay used white soil ( Kaolin and quartz) in pottery .For this reason , earthenware made in Meybod had aspecial quality and delicacy .Dishes made by clay are called “ Kevareh” or” Kebareh” in local language and wares made from white soil with Chinese pattern are calld “ Nani” .The best soil for pottery is the soil found in cemeteries .

The process of pottery

4-1-Preparing the Clay: Pure clay should not be used , as the color after baking is turned in tored. To make it white , “ shureh” or “Buγe” should be added . To prepare the clay , they first dip it in water a night, then treat it and rub it with hands To take its air .

Potters usually work in groups and for their two weeks consumption they prepare the clay .Nowadays, there is a device to do this .

4-2- Method of Making : Potters use special techniques to make different wares .To make a plate for plant pots , for example , they make the clay flat and add some straw to keep it unbroken . To make bowls and jugs they form the clay in to a ball(Mossa) and form it with their thumb .To make the body of a plant pot they turn the clay in to some bands .

4-3- Turning and Finishing: The made wares , based one their kind , are kept in special store rooms of work shops in shade for three days .To dry then they are brought to the workshop again .They are put up-side down on the wheel and are turned with a special knife .If it is Nani , it requires more care and delicacy . Besides cutting the additional parts , the body should be turned to be thiner .After turning , the ware is put under sunshine to dry completely and ready for glazing and painting.

4-4-Different Kinds of Products: Pottery wares of Meybod are really various . Because the furnace should be filled by different wares .The potters are busy with making a special kind of wares .Nowadays making

many kinds of wares has been abolished from ten kinds of jars of Meybod , only one or two are made . Yet , the products of workshops are various .Some old onesare built to change their purpose .

4-5-Glaze : In post making glaze was done traditionally . They used to burn a wild herb, called “Eshnan” to get “ keryow” which was mixed equally with Silica powder and  they would  burn it .The special furnace had three Floors .The material was heated directly on first and second  floor and was heated directly on the third floor . It was melted and mixed and after cooling turned in to “ Reng-e- Lok” or “ Lokeh Reng” .It was smashed first by muller and then grinded by a piece of stone(Sang-e –Jowhar Mal) and some powder of cobalt or iron oxide and with a little water .The result was black liquid .To increase its stickiness they used to add Arabic gum or gum tragacanth “ shud” (which was made of flour) and to make it translucent they used to add powder of sugar cube or Nabat . Finally, they would add copper oxide which changed its color to azure and in lead glazes to green .These days industrial glazes are used .

4-5-1-Methods of Coating with Glaze : The “Kevara wares are kept a few days in shade and for a while in sun shine to be dried and get the paint better . Then , they are painted and glazed. If the potters do not add   “ toofal”(filings) , the wares will be white and after baking , they turn in to cream . Nani wares are first baked and removed from furnace half cooked  they are painted and put into furnace again .

4-6- Furnace : The wares should be set in furnace , so that they don’t stick to eachother .Big wares are put first and small wares should be put separately in a special place .Baking and removing the wares from the furnaces need quite patience .




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر