تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - چکیده ی دفتر سوم : صنایع بافندگی


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:سه شنبه 17 اردیبهشت 1392-05:36 ب.ظ

چکیده ی دفتر سوم : صنایع بافندگی

1-كرباس:قدیم ترین صنعت بافندگی میبد كرباس بافی بوده است كه تا دهه ی1330 تقریباً تمام پوشاك مردم ازاین كرباس تهیه می شد،كرباس برحسب تعداد چله تقسیم بندی می شد و هرچه بر تعدادچله افزوده می شد،كرباس محكم تربود،تنك ترین آنها كرباس یك چله معروف به “یكگ“( yakog)  بودكه در بیمارستانها به عنوان تنظیف مورد استفاده قرار می گرفت ،و محكم ترین آنها 12چله معروف به “كارقایم“ بودكه برای پوشاك بافته می شد،هر زن روزانه حداكثر می توانست یك كرباس كه به طول  11متر و عرض 35 تا50 سانتیمتر بود ببافد.

2-زیلوبافی

پیشینه:زیلودرنقش و بافت شباهت زیادی به حصیر اولین دستبافته ی بشر دارد و مثل حصیر یكی از موارد استفاده ی آن در مساجد و مصلی و اماكن متبركه است ، بنابراین می توان احتمال دادكه زیلوبافی یا مرحله ی تكامل یافته حصیربافی است و یا بافندگان آن از این صنعت الهام گرفته اند، اكثر مردم وحتی برخی از پژوهشگران فرقی بین زیلو و گلیم قائل نیستند،درحالی كه این دو دستبافته هم از نظر مواد خام مصرفی و هم از لحاظ نوع بافت باهم فرق دارند.دربافت زیلو تكنیك های پیچیده ای به كار گرفته می شود كه نظیرآن نه تنها در گلیم بلكه در كمتردستبافته ای به چشم می خورد. وجود بسیاری از اصطلاحات اصیل میبدی درفرهنگ واژگان زیلوبافی و تشابه نقش های زیلو به شؤنات مادی و معنوی زندگی مردم  میبد اعم از نوع مسكن ، معیشت و اعتقادات و باورها، مؤیداین نكته است كه زیلوبافان میبدی در شیوه ی بافت آن دخل و تصرفاتی نموده اند و نقشه های زیادی را بر آن افزوده اند ،عامل تعیین نقش در زیلوبافی،مجموعه ای از یك رشته نخ به نام “مج“(maj) است كه به شیوه ی خاصی به چله بسته می شود قراین نشان می دهد دستگاههای اولیه ی زیلوبافی فقط سه“ مج“ به نام های مج بالا و میون و پایین داشته  و حال آنكه در زیلوهای بافت میبد به كاربردن تا70 “مج“هم سابقه دارد،هرچه نقش پیچیده تر می شده بر تعداد“مج“ می افزوده اند ، مجهای افزوده شده نام مستقلی  ندارد و از آنها به عنوان “برمج“ نام برده می شود كه می تواند از اصطلاحات میبدی باشد . از سابقه ی زیلوبافی درمیبد مدرك مستندی  موجود نیست ، امازیلویی در مسجد جامع این شهر وجود داردكه تاریخ 808 را نشان می دهد.

نقش و نقشه در زیلو : درپیش گفتیم كه نقش آفرینی در زیلو با تعداد“مج “هادر ارتباط است به طوری كه در قدیم برای بافتن زیلوهایی كه نگاره ها و نقشمایه های متعدد داشت،گاه تعداد“مج“به هفتاد هم می رسید اما امروزه بیشتر،نقشه های هفت مجی و در موارد استثنایی حداكثر 13 “مجی“بافته می شود، در زیلو سه نوع نقش وجود دارد

1- نقش حاشیه كه در همه ی نقشه ها ثابت است

2- “بند و گل“ كه نقش های حدفاصل حاشیه و متن  و درهمه ی  نقشه ها ثابت است

3- “نقش كار“ كه  نقش زمینه یا متن است و درنقشه های مختلف متغیر است.

بنابراین تنوع نقشه فقط مربوط به  نقش زمینه می شود،كه در رابطه با تعداد“مج“ به دو گروه 7 “مجی“و13“مجی “تقسیم بندی شده است،رایج ترین نقشه های 7 “مج“عبارتنداز:1-پرت توره (part-tura) 2- زلفگ (zolfog)3- بندگ (bandog) 4- بافتگ (bâftog) 5- ركنه دونی (roknaduni) 6-هشت پركوچك

7- تالگ(tâlog) 8- زنجیرگ (zanjirog)9- سبرگ(sabrog)10-دوبندگ (dobandog) اسامی نقشه های 13مجی كه معمولاً كتیبه داراست شامل :1- بندرومی rumi) (band-e   2-گره 3-كلید 4- هشت پربزرگ است.

 

Weaving Industry

 

1-Canvas: It is the oldest Weaving Industry in Mey bod . Up to 1950s almost all of the clothing of people was made from this material . It was divided in To different kinds based on its selvages . The more selvages meant the stronger canvas . The most delicate me was called “ Yakog” and was used in hospitals for cleaning . The strongest one has 12 selvages called “ Kar-e-qayem”  and was weaved for clothing .Awoman could maximum weave a canvas 11m long and 35 to 50 cm wide .

2- Weaving Ziloo :

 Reord :In pattern and weaving it is similar to rug . At like as rug , it is used in mosques and holly places . It is believed Ziloo weaving is a developed rug– weaving or its weavers were inspired by rug . Most of people or even some of the researches do not differentiate Ziloo and Glim , although they are different in materials and style of weaving  complicated techniques are used in process of weaving Ziloo which can’t be found in any other weavings including Glims . There are made originaly in Meybod in culture and work of Ziloo weaving and similarities in patterns of Ziloo with spritual and material life of people in Meybod shows they had an influential role in its style of weaving and added lots of patter to it .The determining factor in pattern of Ziloo is series of strings, called “maj” which are fasten in a special way to selvages . The studies show , the primary machines to weaveZiloo had only 3 majes called “ Maj-e-bala”, “Maj-e-miyoon”,” Maj-e-paeen” , but zilooes in Meybod have sometimes up to 7o “ Majes”. More complicated patterns had more majes . The added majes did not have individual names , but some times they were called : Barmaj” which can be an expression in Meybod .There are no documents about ziloo weaving in Meybod , but there are some zilooes in big mosques back to 808 H.

Pattern and Map in Ziloo: As it was menthiond before , patterns were related to Majes . Some of more complicated patterns had up to 70 majes

Nowadays 7 majes maps and exceptionally 13 majes are used . There are three patterns in Ziloo .

1-Side patterns , which are fixed in all maps .

2-“ Band-e Gol” It is patterns between the side and center and fixed in all patterns .

3- “Naqsh-e-Kar” : It is the pattern of the back ground and is variable in different maps .

There fore , the variety of maps was only related to the pattern of the background it was divided to 7 and 13 Maj based on the number of majes The most common 7 maj maps are:

1- Part-e-tura  2-Zolfog  3-Bandog 4-Baftog                  5-Talog   6-Roknaduni  7-Hasht par-e-Kuchak  8-Zanjirog  9-Sabrog  10-Dobandog                                            

The names of 13 majes are:

1- Band-e-rumi    2-Gereh  3-Kelid   4-Hash par-e-Bozorg

3-قالی بافی

شیوه ی بافت: درمیبد بیشتر قالی نایینی و از نوع 8 نشانی كه اندازه ی آن 3×2 است می بافند ،برای بافت در نقشه نایینی  دو“خفت“(xeft)  یعنی دو تار از زیر دو تار از رو می گیرند و ازچپ به راست گره می زنند،به این ترتیب كه: نخست یك تار از زیر و یك تار از رو راگرفته، نخ را ازچپ می اندازند،زیر تار دست چپ و می آورند روی تار سمت راست و از زیر هر دو گذرانده  به سمت جلو می آورند و اضافه آن را قیچی می كنند ، قسمت اضافه مربوط به سر نخی است كه از اول در زیر تار سمت چپ قرار داده بودند، ولی در قالی یزدی یك “خفت “یعنی در هر رج یك تار از زیر و یك تار از رو می گیرند و به همین ترتیب می بافند،تار یا چله ی قالی نایینی از نخ و ابریشم و یزدی از نخ و پود آن نیز از پشم است .

 مرغوبیت: هر دوتار ( یكی از زیر و یكی از رو) در اصطلاح  خفت ( xeft) نام دارد.به مجموع چندخفت كه در قالی های مختلف متفاوت است “ نشان“ می گویند مثلاً در قالی 2 و4  نشانی هر نشان 100 خفت است، ولی قالی 8 نشانی به تناسب نقشه از 105تا108 خفت دارد .هرچه خفت قالی بیشتر باشد، قالی محكمتر و بهتر است و هرچه تعداد نشان بیشتر باشد ،طول وعرض آن بیشتر است، مثلا قالی  4×3  نایینی  20 نشانی است.بطور كلی قالی نایینی به 2،4،8 ، 10 ، 12 و20 نشانی تقسیم می شود، درقدیم 24 نشانی هم داشته است ،اماقالی یزدی  12 نشانی است و بیشتر از 12 نشانی هم ندارد.

نقشه های قالی: نقشه های رایج درقالی بافی به شرح زیر است:

1- لچك ترنج 2-شكارگاه: ( رنگ زمینه آن معمولاً آبی  گلی یا  سرمه ای است و نقش اسب و حیوانات وحشی دارد)

 3- محتشم كه دارای بندهای پیچ درپیچ و زنجیری است

4- امین الدوله كه یك لچك در وسط می خورد و بندهای ساده راه راه زیاد دارد

5 - جوزان: نقشه ی شلوغ و پرنقش و نگاری است

 6- نقشه ماهی  : در اطراف آن گل بادامی دارد  وسط ساده است،این نقشه ها مربوط به قالی های كاشانی ، قمی و یزدی است ،كه درمیبد بافته می شود دستگاه نقشه یزدی البته با سایرین متفاوت است

رنگ:درقالی از 11تا 14نوع رنگ به كار می رود ، رایج ترین رنگ ها به شرح زیر است : 1- آبی سورمه ای2- مله ای ( mallai) 3- دارچینی 4- نخودی 5- یشمی 6- مشكی 7- سفید8- بژ ( بج) یا خاكی 9- فیلی یاموشی 10- قهوه ای تیره 11- قهوه ای روشن .


Carpet weaving

Naeeni carpet which have eight sigens are more weaved in Meybod . They are usually 2 × 3 meters . To weave carpet in Naeen pattern , two warps (xeft) from beneath and two warps from top are tied from left to night . they ,first , take one warp from beneath and one warp from top , they throw the string from left under the left warp and bring it over the warp on the right and pass it under both of them and bring it to the front and cut the rest of it .The additional part is for the head of the string which was placed under the left warp . But in “ Yazdi” carpet , e.g. in every row one warp from beneath and one warp from top is taken and they continue to weave .The warps in Naeen carpets are made of cotton and silk and in Yazd carpets are made of cotton and its weft is made of wool .

Qality:Every two warps is called”kheft”. Series of a few khefts is “Neshan” .It carpets of 2 or 4 Neshan , for example , every Neshan has two khefts . More khefts mean better and stronger carpets . More Neshans mean longer and wider carpet . for example , 3 × 4 Naeeni carpet has 20 Neshans , generally Naeen carpets are divided to 8,4,2,10,12 and 20  Neshan carpets .There was 24 Neshan carpet in post Yazdi carpets have 12 Neshans and don’t have more .

Patterns of carpets : The common patterns are:

1- Lachak Toranj

 2- Shekargah ( it has blue , rosy and dark blue background and has patterns of horse and wild animals) .

3-Mohtasham : which has chairs of joints .

4- Aminoddowleh : which has one Lachak in middle and simple stripped joints .

5- Jowzan : It is crowded and full of pattern .

6- Naqsheh Mahi: Which has almond-shaped flowers on sides and the middle is plain-woven.This pattern is for Kashani , Qomi and Yazdi carpets .Which are weaved in Meybod , although Yazdi pattern is different from the others .

Color: 11to14 colors are used in carpets. The most common ones are :

1-Blue   2-Dark blue   3-Mallai (auto color)  4- Cinnamon color  5-Cream  6-Dark grean   7-Black   8-white    9-Beige     10-Gray 11-Dark Brown   12-Light Brown

 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر