تبلیغات
میبدشناسی جانب اللهی - خلاصه ی دفتر سوم 1- کشاورزی وباغداری


Admin Logo
themebox Logo
تاریخ:سه شنبه 1 اسفند 1391-05:35 ب.ظ

خلاصه ی دفتر سوم 1- کشاورزی وباغداری

دفتر سوم  

اقتصادمیبدتاچنددهه ی قبل متكی به نظام تولیدزراعی بودكه به وسیله ی صنایع بومی كارگاهی وخانگی وابسته به آن حمایت می شد،عمده ترین محصولات كشاورزی میبد :گندم ، پنبه ، روناس بود. كه با روش ها و ابزارسنتی كشت می شد بیشترین كارها در مرحله ی كاشت برعهده ی گروه های كاری باعنوان “بندشاگردبود ،حداقل تعداد افراد یك“ بند شاگرد“  چهار نفر بود كه دو نفر از آنها حتماً باید چپ پا باشند،تاخاك زمینی راكه بابیل شخم می زنند به یك سو نریزند، وكرت را ناهموار نكنند. شخم زدن این گروه نیز برحسب نوع محصول وشیوه ی كشت آن انواع مختلف داشت: مثلا یك بیلوقتی است كه باعمقی برابر با طول بیل زمین را شخم بزنند ،باتوجه به اینكه طول تیغه ی بیل حدود 25 سانتیمتر بود چنین عمقی برای كشت محصولاتی با ریشه ی افشان مثل گندم یا هندوانه مناسب بود،برای كشت محصولاتی مثل پنبه كه ریشه پایین رونده داشتندازشخمدوبیل استفاده می شد یعنی زمین را به عمق دو بیل شخم می زدند برای كشت درخت بخصوص انار زمین را سه چهار بیل می كردند یعنی زمین رابه عمق چهاربیل یا یك متر شخم می زدند این روش هنوز هم برای باغ هایی كه معابر آنها تنگ و باریك است و امكان انتقال لودر به آنها وجود ندارد،اعمال می شود.در یكی از شیوه های كشت گندم به نام  “سرنم كاری“ ( sar-e-nemkâri) بانوعی“خیش“كه تیغه ای كوتاه داشت و توسط انسان كشیده می شد   شخم می زدند . درمرحله ی برداشت،نیز نیروهای كار معمولاً گروهی كار می كردند مثلاً در مورد خرمن كوبی یك گروه كاری به نام “بندگاواره“ تشكیل می شدكه تعدادآنها حداقل  5 تا 6   نفر بود كه سه نفر آن ها گاو و چرخ خرمنكوب و دیگر ابزار كار مثل “كم  (kam) (غربال كوچك بامنافذدرشت تر ازغربال )و غربال داشتند  و یك تادو نفر دیگر هم فقط گاو داشتند،تنها یكی ازافراداین گروه گاو و ابزاركار نداشت كه بیشتر به كارهای خدماتی می پرداخت درمرحله ی پاك كردن خرمن همین عده یك گروه كاری دیگری به نام “بارپاز“(bârpâz)  تشكیل می دادند درمراحلی از كار خرمن كوبی عملیاتی انجام می شدكه رنگ و بوی آیینی داشت،مثل :

1-داغ گندم : بعداز پاك كردن خرمن چون پرداخت دستمزدها برحسب میزان محصول بود لذا حتی خرده مالكین گندم را توزین می كردند اماقبل ازاین کار  مراسم داغ گذاشتن یا مهركردن اجرا می شد بدین ترتیب كه گندم ها را روی هم ریخته در یك جا كوپه می كردند، سپس درحالی كه  وردی را  می خواندند با دیواره ی “كم “(غربال كوچك) یك دایره درپایین و یك خط دایره درنوك كوپه ودور تا دور آن می كشیدند این عمل یك حركت تشریفاتی یا آیینی بودكه در واقع بازمانده ی آیین های شكر گزاری است زیرا هیچ نقشی برآن متصور نبود بخصوص كه چند لحظه بعد برای توزین این مهر را به هم  می زدند .

2-توزین : كار توزین برعهده ی دشتبان بود كه بوسیله ی "ترازوی خرمن"  گندم ها را وزن می كرد این عمل نیز همراه با خواندن اوراد و فرستادن درود به یكی از رهبران مذهبی انجام می شد تاعدد دوازه به شكرانه ی این نعمت درودی نثار یكی از امامان می شد عددسیزده را نام نمی بردند كه نحسی آن گریبانگیرشان نشود به جای آن “زیاده“ می گفتند .برای عدد چهارده به چهارده معصوم صلوات می فرستادند اعدادبعدی تابه بیست برسند (چون وزنی كه به وسیله ی حیوان قابل حمل باشد 20 من  (من6كیلو) است) پیغمبران را یاد می كردند واین عمل تا توزین همه خرمن تكرار می شد.

باغداری

در بین مراكز كشت و تولید انار در استان یزد شهرستان میبد از شهرت ویژه ای برخوردار است برای كشت انار دو مرحله ی مقدماتی باید طی شود،یكی ساختن باغ است  زیرا در میبد طبق سنت قدیمی انارستان بایددر یک چاردیواری محصور باشد معمولاً برای باغ سازی از مرغوب ترین زمین خود استفاده     می كنند زمینی كه هم خاك خوب دارد هم دسترسی آن به آب راحت است و بخصوص باید نزدیك به آبادی باشد دیواركشی باغ هم حتماً چینه است كه گل را اول لگد می كنند بعدبابیل گل ها را قالب گونه می برند و چینه می گذارند. عرض چینه درمراحل اولیه 40 و ارتفاع هرچینه نیز50 سانتیمتراست معمولاً  7ردیف چینه روی هم قرار می گیرد كه درمجموع ارتفاع آن به3تا5/3 متر می رسد.پهنای آن البته هرچه بالاتر برود كمتر می شود به طوری كه در چینه ی هفتم كمتر از10 سانتیمترخواهدبود.گام دوم شخم زدن زمین باغ است این شخم بایدحداقل به عمق یك متر باشد.كه دراصطلاح به آن  “سه چهاربیل “می گویند  برای این عمل اول یك آب شب چله به زمین می دهند تاخاك آن در اثر سرما سست و نرم شود حدود بیستم یاسی ام نوروز سه چهاربیل می كنند،بعدشش ماه زمین راآیش می اندازند كه هم اگر ریشه ی علف هرز یا خار در آن است بخشكد وهم با آفتاب خوردن گل آفت ها از بین می رود و خاك را حاصلخیزتر  می كند  در زمستان سال بعد مجدداً  زمین را آب زمستانی می دهند آب زمستان دو مزیت دارد :

1- سیراب كردن زمین  به علت شخم عمیق به آب زیادی نیاز دارد و هزینه بر است اما در فصل زمستان چون كشت و كار انجام نمی شود و آب سهم بندی نیست هزینه ای از بابت آب صرف نمی شود.

2-یخ آب زمین را ترد و نفوذپذیرتر می كندكه برای ریشه دواندن نهال خیلی مفیداست . 


داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 


احمد
شنبه 5 اسفند 1391 05:48 ب.ظ
وبلاگ خوبی داری.ایشالا موفق باشی
احمد
جمعه 4 اسفند 1391 08:03 ب.ظ
وبلاگ خوبی داری.ایشالا موفق باشی
سما
چهارشنبه 2 اسفند 1391 07:33 ق.ظ
وبلاگ خوبی داری . اگه دوست داری بیا تو فروم ما دورهم باشیم:)
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر